پاییز را بهاری کنیم/ فوت و فن‌هایی که خانه را سبز نگه می‌دارد

با رسیدن برگریزان و خزان، بسیاری از گیاهان طراوت و شادابی خود را از دست می‌دهند. هستند افرادی که پاییز و زمستان در روزهای سرد، ابری و بارانی سال دچار افسردگی فصلی می شوند. یکی از بهترین شیوه های رفع این غصه های فصلی مشغول شدن به مراقبت از گل و گیاهان و به تعبیری باغبانی در خانه است.

سرد و ابری شدن هوا، آفتاب مایل و کم رمق خزان، بارندگی و بی بَر و برگ شدن چند ماهه گیاهان برای بعضی افراد چنان آزاردهنده است که به نحوی دچار افسردگی فصلی می شوند. این نوع از بی حوصلگی روحی نیاز به دارو و درمان ندارد اما با چند روش ساده مثل استفاده از  لباس هایی از طیف رنگ های گرم، گوش دادن به موسیقی های ملایم و نه غمگین، تفریح کوتاه اما متعدد، پیاده روی منظم، استفاده از ساعات و روزهای آفتابی همچنین سرگرم شدن به مراقبت و نگه داری از  گیاهان قابل کنترل و رفع است. ما از این میان پرورش گیاهان را مرور می کنیم چون بهار را به باغچه پاییزی خانه های ما می آورد و در طیف خوشی های نسبتاً پایدار و ممکن برای عموم مردم قرار دارد.

چرا گیاهان من؟!

بسیاری از افراد بهار و تابستان با دیدن گلدان گل های زیبا، وسوسه می شوند و خانه را تبدیل به باغچه کوچک و زیبا می کنند اما فکری برای خرمی آن در خزان و تهیه و پرورش گیاهان مقاوم به سرما نمی کنند. گیاهانی که یا دیر خزانند یا جزو دسته همیشه سبزها قرار دارند یا با رنگ های تند و آتشین سرخ، زرد و نارنجی برگ ها و گل هایشان، شور زندگی را در خانه تقویت می کنند. از طرفی همین افراد با آگاه نبودن از شیوه های مراقبت از گیاهان در فصول سرد سال، ناخواسته باعث از بین رفتن گیاهان می شوند. این راهنما کمک می کند باغبانی خوب برای روزهای پاییزی باشیم و حال دل خودمان و گیاهان را خوب نگه داریم. اولین و طلایی ترین اطلاعاتی که می توانیم داشته باشیم این است؛ غالب گیاهانی که ما در خانه، محل کار و محیط زندگی مان نگه داری می‌کنیم، گیاهان آپارتمانی هستند. زادگاه اصلی بیشتر این گیاهان مناطق گرمسیری و معتدل است. به همین دلیل معمولاً با افت دما به سرمای زیاد حساسیت نشان می دهند و از بین می‌ روند. بعضی هم گیاهان فصلی هستند یعنی هرطور هم که از آن ها مراقبت کنیم، خواه ناخواه نیمی از سال خرم هستند و نیم دیگر خزان. درک این دو نکته کمک می کند، تشخیص دهیم که از کدام گیاه باید چگونه مراقبت کنیم؟ بعضی را باید جابجا کنیم به مکان گرم و بهتر و به بعضی دیگر فرصت خواب زمستانی بدهیم.

 

میزان دمای مناسب

اما چه دمایی در پاییز و زمستان برای گیاهان خانگی ما بهتر است؟ در این دو فصل گلدان گیاهان را از جریان هوای سرد مانند پنجره‌ها، درهای ورودی و  راه پله‌هایی که هوا در آن‌ جریان دارد، دور کنید.  آن ها را باید به جایی گرم‌تر منتقل کرد. بهترین دما در این فصل دمایی بین ۱۸ تا ۲۵ درجه سانتی گراد است. در این بازه دمایی همه گیاهان زنده و شاداب مانده به رشد و نمو خود ادامه می‌دهند. بیشتر گیاهان در دمای منفی ۱۵ درجه سانتی‌گراد، آسیب می‌بینند اما دمای بالا هم آن ها را پژمرده و پلاسیده می کند چون رطوبت مفید برگ و ساقه از بین می رود و تبخیر می شود. بنابراین گیاهان را از وسیله‌های گرمایشی مانند شوفاژ، بخاری و پکیج های حرارتی دور کنید. دست کم سعی کنید ۱۰ متر بین وسیله گرمایشی و گیاه فاصله باشد و در صورت امکان حتی بیشتر. هوای گرم و نزدیک بودن به بخاری و شوفاژ برای برخی گیاهان آپارتمانی بسیار خطرناک است تا جایی که منجر به مرگ گیاه می شود. این موضوع را جدی بگیریم.

 

چطور آبیاری کنیم؟ 

همان طور که عطش و نیاز ما و بیشتر موجودات در فصل سرد سال به نوشیدن آب و مایعات کمتر از تابستان است گیاهان هم چنین حالتی دارند. فصل پاییز و زمستان مراتب و حجم آبیاری گیاهان را کمتر کنید چون در این فصل به علت خنک‌تر بودن هوا و دمای پایین خاک گیاه دیرتر خشک شده و نیاز به آب گیاه کمتر است. تعداد دفعات آبیاری در این فصل‌ها نسبت به فصل‌های بهار و تابستان باید کمتر باشد تا از پوسیدگی ریشه، آفت ساقه و قارچ برگ ها جلوگیری شود. آبیاری زیاد باعث می شود به دلیل گرمای محیط تبخیر بالا برود و گویی گیاه را در سونایی گرم قرار داده ایم. در محیط سرد یا نیمه سرد هم ساقه و ریشه گیاه آسیب پذیر می شود. آبی که گیاه را با آن آبیاری می‌کنید حتماً هم دمای محیط باشد. برای رفع کلر و هم دما شدن چند ساعت قبل آب را در مخزن آبیاری بریزید و در آن را باز بگذارید.

 

نور ملایم و غیر مستقیم

به جز خاک، آب و توجه کافی، نور هم تغذیه ای لازم گیاه برای رشد و نمو صحیح است. حتماً سعی کنید گیاهان را در این فصل در محل نورگیر قرار دهید تا مقداری نور خورشید دریافت کنند. دمای مناسب برای اکثر گیاهان در زمستان در حدود ۵ تا ۲۰ درجه سانتی‌گراد و منظور دمایی است که از تابش خورشید دریافت می شود نه محیط. همان نور پشت شیشه یا نوری که از دالان راهرو می تابد هم مناسب است فقط مواظب باشید شاخه‌ها و برگ گیاهان به پنجره‌ها نچسبد چون سرمای بیرون باعث ایجاد یخ زدگی در برگ‌ها یا در روزهای گرمتر حالت ذره بینی و سوختن برگ ها خواهد شد.

 گل‌هایی مانند «برگ بیدی بنفش»، «نخل مرداب» و «قلم زن» در فضای سرد و آزاد در زمستان کاملاً خشک می‌ شوند. نیاز به تلاش برای جلوگیری از این اتفاق نیست چون ریشه‌های این گیاهان زنده‌اند و این خواب زمستانی برای گیاه لازم و ضروری است تا در فصل بهار رشد مجدد و بهتر داشته باشند. بنابراین فکر نکنید که گیاه نور دریافت نکرده است. نکته مهم دیگر اینکه از تعویض خاک گلدان‌ها در فصل زمستان خودداری کنید. بهترین زمان برای این کار اواخر زمستان و اوایل فصل بهار است.

 

گیاهان پاییز دوست

اگر قصد خرید گیاهان پاییزی دارید و منتظرید تا نامشان را یادداشت کنید ما نام تعدادی را که کارشناسان گل و گیاه زیادی تایید کرده اند را اینجا آورده ایم.بعضی گل ها مانند «شمعدانی» و «کولانکولائه» تا حدی در مقابل سرما مقاوم هستند.گل هایی مثل «حسن یوسف» در سرمای شدید خشک می شوند.درباره نگهداری «کاکتوس ها» در فصل سرد به یاد داشته باشید که نیاز به آبیاری کمتری دارند. گیاهانی مثل «گل ناز آفتابی» در زمستان کاملا خشک می شوند و برای داشتن گلدان این گل ها در سال جدید باید بذر این گیاه را جمع آوری یا خریداری کنید.گل های «اشرفی»، «جعفری»، «داودی»، «بنفشه»، «قرنفل»، «مینا»، «کلم زینتی»، «بگونیا» و «برفی» برای پاییز مناسب هستند. گل های زیبایی هم دارند. انواعی از رز و گیاهان آپارتمانی هم گزینه خوبی هستند.

 

هواخوری بله، باران نه!

فقط نکته مهم این است که برگ گیاهان در روزهای سرد سال نیاز به مه پاش آب، غبارگیری و استفاده از آفت زدای طبیعی مانند محلول توتون(برگ توتونی که چند ساعت در آب ولرم خیسانده ایم و محلول به دست آمده آفت کش طبیعی است) دارند. گاهی هم می توان در صورت کوچک و سبک بودن گل ها  در روزهای آفتابی آن ها را در فضای باز گذاشت تا خاک اکسیژن لازم را جذب کند. روزهای بارانی پاییز به هیچ وجه گیاهان را به هوای طروات بیشتر زیر باران قرار ندهید چرا که به دلیل پدیده وارونگی دما آب باران اسیدی است و برای گیاهان مضر. تهویه هوای فضایی که گیاهان در آن نگه داری می شوند هم اهمیت دارد تا باغچه خانگی، آپارتمانی و پاییزی بانشاطی داشته باشیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.